Το Σάββατο 4 Απριλίου 2026 δόθηκε με μεγάλη επιτυχία στην κατάμεστη Κεντρική Σκηνή του ΘΟΚ η επίσημη παράσταση του έργου του σπουδαίου συγγραφέα του ιρλανδικού θεάτρου Μπράιαν Φρίηλ Μεταφράσεις, σε σκηνοθεσία Patrick Myles.

Την παράσταση παρακολούθησαν με ενθουσιασμό και επιβράβευσαν με το παρατεταμένο χειροκρότημά τους εκλεκτοί καλεσμένοι, μεταξύ των οποίων: η Πρέσβειρα της Ιρλανδίας Sarah Hamilton, ο Διαπραγματευτής Μενέλαος Μενελάου, η Βουλεύτρια Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Έλενα Περικλέους, ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού Γιώργος Παπαγεωργίου, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ Παντελής Βουτουρής, η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ Ανθή Αντωνιάδου και τα Μέλη Κλείτος Κλείτου, Νικολέτα Κλεοβούλου, Ζήνων Παπαφιλίππου.

Γραμμένο το 1980, το εμβληματικό έργο του Φρίηλ μας μεταφέρει στην Ιρλανδία του 1833, σε μια περίοδο ριζικών εξωτερικών και εσωτερικών ανακατατάξεων. Σε ένα υπαίθριο αγροτικό σχολείο στο Ντόνεγκαλ, μια μικρή κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με την πρώτη βρετανική χαρτογράφηση της χώρας και τον εξαγγλισμό των ιρλανδικών τοπωνυμίων, αλλά και με την αντικατάσταση της παραδοσιακής εκπαίδευσης από το νέο εθνικό σύστημα εκπαίδευσης. Καθώς ο τόπος μετονομάζεται και η ντόπια γλώσσα μετασχηματίζεται, όσα θεωρούνταν σταθερά και οικεία αρχίζουν να κλονίζονται, σηματοδοτώντας τη σταδιακή απώλεια της πολιτισμικής ταυτότητας και το βίωμα του ξεριζωμού.

Μέσα από τη σύγκρουση παλαιών και νέων θεσμών, ο Φρίηλ φωτίζει την πολυπλοκότητα της γλώσσας ως φορέα ιστορικής μνήμης και συλλογικής εμπειρίας. Ο ίδιος έχει περιγράψει τις Μεταφράσεις ως «ένα έργο για τη γλώσσα», όμως η γλώσσα εδώ δεν είναι απλώς εργαλείο επικοινωνίας: γίνεται πεδίο εξουσίας, παρεξήγησης, επιβολής και αντίστασης. Η χαρτογράφηση και η ονοματοδοσία δεν λειτουργούν ως ουδέτερες διοικητικές πράξεις, αλλά ως μηχανισμοί που επανακαθορίζουν τη σχέση μιας κοινότητας με τον τόπο της. Η γραφή του Φρίηλ, άλλοτε πικρή και τρυφερή, σκληρή και ευαίσθητη, και άλλοτε λυρική και χιουμοριστική, ξεδιπλώνει έναν στοχασμό για τη γλώσσα και τον πολιτισμικό χαρακτήρα ενός έθνους, με τις λέξεις να αποκαλύπτουν τα όρια, τα ρήγματα αλλά και τις δυνατότητες της επικοινωνίας.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Patrick Myles, ο οποίος υπογράφει και τη μετάφραση του έργου μαζί με τον συνεργάτη σκηνοθέτη του Ανδρέα Τσέλεπο, προσεγγίζει τον σφυγμό της εποχής με ρεαλιστική ακρίβεια, ενεργοποιώντας παράλληλα ένα σύστημα αναφορών που γεφυρώνει την Ιρλανδία του 19ου αιώνα με την αποικιοκρατούμενη Κύπρο.

Φωτογραφίες: Αντώνης Αντωνίου